Praca Scrum Mastera w rysunkach

Wspomagając zespoły oraz organizację przytrafiło mi się stworzyć kilka rysunków, którymi chciałbym się z wami podzielić. Skategoryzowałem je na kilka grup oraz dodałem parę słów opisu co dany rysunek oznacza, w czym może pomóc oraz kilka źródeł – abyście mogli rozwinąć poszczególne tematy.

„Jeden obraz wart więcej niż tysiąc słów”

Scrum

Wielokrotnie w pracy Scrum Mastera potrzebujemy wytłumaczyć jak działa Scrum, jakie wartości są ważne czy jak rozumieć poszczególne elementy Scrum, o których z czasem zapominamy lub powracają nasze stare przyzwyczajenia. Poniższe rysunki mogą pomóc wam łatwiej i w przyjemniejszy sposób przekazać te informacje.

scrum_framework

Scrum w pigułce

Podczas transformacji lub wdrażania nowego pracownika lub wręcz całego zespołu często tłumaczymy jak działa Scrum. Na tym rysunku w kompaktowy sposób starałem się przedstawić wszystkie elementy Scrum. Opowiadając można odkrywać kolejne artefakty, zdarzenia czy role.

Co tu dużo pisać, źródło tych informacji jest tylko jedno i jest nim Scrum Guide.

Wartości Scrum

Każdy kto pracował kiedyś zwinnie zgodni się, że aby to wszystko działało i to dobrze, to kilka ogólnych wartości musi być bliskie ich sercu. Scrum wspomina o następujących wartościach:

scrum_values

  • Odwaga – czyli postawa przejawiająca się tym, że członkowie zespołu nie boją się sięgać po nowe rozwiązania i łamać status quo, podejmują ryzyko, mają odwagę postępować zgodnie z uznawanymi wartościami,
  • Skupienie – przejawia się w ukierunkowaniu na celu sprintu i skupieniu się na pracy,
  • Zaangażowanie – w dużej mierze realizujące się poprzez osiąganie celów ustalonych przez zespół oraz wydawania działającego oprogramowania,
  • Szacunek – respektowanie odrębności, uznanie prawa do bycia niezależnym i kompletnym członkiem zespołu,
  • Otwartość – ukazywanie rzeczywistości taka jaką jest

Jak dobrze wiemy, jeżeli coś szwankuje, to nie jest to tylko brak jednej z wartości a najczęściej nie są przestrzegane wszystkie powyższe wartości. Często również zaczyna się od dewaluacji jednej wartości a następnie lawinowo zachwiane są kolejne wartości.

Źródłem większej ilości informacji znowu może być Scrum Guide, ale i wiele innych artykułów znalezionych w sieci oraz wiele pozycji książkowych.

Pielęgnacja Sprint Backlogu

Sprint Backlog

Częstą dysfunkcją zespołu jest brak zaangażowania w pielęgnację Backlogu Sprintu. Co prawda temat pokrótce opisany w Scrum Guide ale większość opracowań skupia się na pielęgnacji samego Backlogu pozostawiając Backlog Sprintu troszeczkę po macoszemu. A przecież przejrzystość podczas codziennej pracy rozpoczyna się od Backlogu Sprintu.

Więcej szczegółów możecie znaleźć w moim wcześniejszym artykule opisującym właśnie w jaki sposób pielęgnować Backlog Sprintu.

Samoorganizujące się zespoły

self-organizing

Wskroś-funkcjonalne oraz samoorganizujące sie zespoły to sedno pracy zwinnej. Wszystkie zespoły, dążą do samoorganizacji. Często ta samoorganizacja jest źle rozumiana tzn. rozumiana jako „samowola”. A to jednak nie to samo. Aby przedstawić na czym polega samoorganizacja, proponuję wykorzystać poniższy rysunek. Mam nadzieję, że pomoże zrozumieć waszym zespołom różnice pomiędzy „samowolą” a samoorganizacją.

Oczywiście poza Scrum Guide, źródeł należy szukać w Internecie. Proponuję następujące artykuły:

Retrospektywa

Dla Scrum Mastera jedno z ważniejszych spotkań odbywających się regularnie. Dlatego też, czasami może brakować nam pomysłu na urozmaicenie tego wydarzenia. Księgarnie oraz Internet pełne są książek, artykułów na temat narzędzi które może wykorzystać Scrum Master, ale rzadko która lektura przedstawia ćwiczenie w postaci obrazkowej.

Agenda retrospektywy

Część spotkań retrospektywy odbywa się według ustalonego schematu (oczywiście polecam również nieszablonowe podejście, które nie powoduje znużenia oraz nudy). retro_templateJeżeli prowadzicie właśnie spotkanie w takiej formie to proponuje wykorzystanie następującego obrazu. Taka agenda charakteryzuje się określoną strukturą.

  • Rozpoczęcie i określenie celu spotkania
  • Zebranie najistotniejszych tematów do dyskusji
  • Generowanie pomysłów/spostrzeżeń
  • Decydowanie co zrobić i w jakiej kolejności
  • Zamknięcie spotkania

Szczegóły takiej retrospektywy i wiele innych ćwiczeń opisana jest w książce „Agile Retrospectives – Making Good Teams Great” Esther Derby oraz Diany Larsen.

Starfish

retro_starhishRetrospektywa w postaci ćwiczenia Starfish jest całkiem ciekawym narzędziem zdobywania informacji i uwag do procesu dewelopmentu od samych deweloperów. W ćwiczeniu zadajemy sobie pytania:

  • Co powinniśmy kontynuować?
  • Czego powinniśmy robić więcej?
  • Czego powinniśmy robić mniej?
  • Co powinniśmy zacząć robić?
  • A co powinniśmy zaniechać?

Rezultaty ćwiczenia dają dobry obraz procesu i miejsc gdzie należy zwrócić szczególną uwagę.

Dokładniejszy opis ćwiczenia znajdziecie w artykule Fun retrospectives lub w wielu innych źródłach Internetu ;-).

Technika 4L

retro_4LInnym ciekawym pomysłem na retrospektywę jest proste narzędzie zwane 4L. Jest to chyba jedno z najprostszych ćwiczeń tego typu, ponieważ zadaje się w niej najmniej pytań, trochę bardziej obszernie trzeba natomiast na nie odpowiadać. Technika 4L charakteryzuje się 4 pytaniami (4x pierwsze litery angielskojęzycznych nazw):

  • Podobało mi się… (Liked)
  • Nauczyłem się… (Learned)
  • Brakowało mi… (Lacked)
  • Tęskniłem za… (Longed for)

Wnioski mogą być ciekawe. Więcej na temat przeprowadzenie tego ćwiczenia znajdziecie w artykule Pomysł na Retrospekcję Sprintu – technika 4L oraz jak zwykle w innych artykułach na sieci.

Sailboat

Bardzie ciekawym narzędziem ale wymagający troszeczkę więcej czasu (i wyobraźni : -)) jest ćwiczenie z żaglówką. W sumie bardzo podobne do poprzednich, aczkolwiek porównujemy nasz zespół do załogi statku żaglowego który pchany wiatrem, płynie do określonego celu, a w międzyczasie mija różnego rodzaju przeszkody. Poszczególne elementy przyrody reprezentują grupy elementów pomagających lub przeszkadzających w osiągnięciu celu. retro_sailboat

  • Żaglówka – reprezentuje zespół deweloperski
  • Wyspa – reprezentuje cel do którego dążymy
  • Wiatr – reprezentuje wszystko co nam pomaga w uzyskaniu celu
  • Kotwica – reprezentuje to co nas spowalnia
  • Skały – reprezentują niebezpieczeństwa i ryzyka przez które możemy nie osiągnąć celu
  • Słońce – reprezentuje środowisko w którym pracujemy

Dokładniej ćwiczenie opisane zostało w artykule: Run The SailBoat Agile Exercise or Sailboat Retrospective

Praktyki deweloperskie

Od czasu do czasu należy przedstawić zespołowi deweloperskiemu jakieś dobre praktyki programistyczne. Poniżej przedstawiam 2 podejścia, które omawiałem z moimi zespołami.

api_development_technics

Tworzenie API – Dobre praktyki

Rozpoczynając implementację API należy właściwie podejść do tematu i stosować dobre praktyki deweloperskie. Zestawienie takich praktyk przedstawia rysunek natomiast detale możecie znaleźć między innymi w artykułach:

Podejście Behavior-Driven Developmentbdd

Podejście BDD polega na tworzeniu oprogramowania przez opisywanie jego zachowania z perspektywy jego użytkowników.

Aby zastosować takie podejście należy dowiedzieć się kilka słów więcej na temat podejścia, tworzenia testów automatycznych oraz środowisk pracy. Rysunek przedstawia w pigułce wszystkie te elementy opisane również w artykułach:

Praca z zespołem

Praca z zespołem to jedna z 3 najważniejszych aktywności Scrum Mastera (pozostałe to praca z Właścicielem Produktu oraz organizacją). W tej kategorii znajdziecie kilka obrazów, z których korzystałem podczas wspomagania pracy zespołów deweloperskich.

contract

Kontrakt grupowy

Aby rozpocząć proces integracji zespołu, rozbudzić zaangażowanie czy zacząć naprawę współpracy możemy stworzyć kontrakt grupowy. To jakie wspólne ustalenie akceptujemy a czego kategorycznie nie. Każdy może odwołać się do zawartości kontraktu jeżeli zauważy jego łamanie. Zwrócenie uwagi na podstawie kontraktu jest znacznie prostsze oraz praktyczne w porównaniu, kiedy takiego kontraktu brak.

Więcej na

Mocne pytania

Scrum Master w zależności od sytuacji powinien przyjmować różne postawypowerful_questions

  • Coacha
  • Facylitatora
  • Mentora
  • Trenera
  • Konsultanta

Wykorzystując takie postawy, w szczególności Coacha oraz Facylitora powinniśmy korzystać z mocnych pytań wile z nich zostało zapisanych na rysunku.

Pytania otwarte zachęcają ludzi do refleksji i kontynuowania wypowiedzi. Są relatywnie krótkie, nie zawierają oceny ani sugestii, nie zamykają wyporu. Zawsze są formułowane w taki sposób, aby nie można było na nie odpowiedzieć TAK/NIE.

Więcej na:

Dyskusja dobra na wszystko

Świat nie jest idealny, więc każdy może mieć inne zdanie na otaczającą nas rzeczywistość. Te różnice postrzegane są zawsze jako pewien rodzaj konfliktu. Sedno dyskusji polega na tym aby być otwartym i respektować czyjeś odmienne zdanie a na końcu rozmawiać bez negatywnych emocji. Dobra dyskusja powinna charakteryzować się kilkoma właściwościami:

discussion

  • Zaangażowanie w rozmowę
  • Skupienie na celu dyskusji
  • Szacunek do odrębnego zdania kolegów
  • Otwartość na fakty oraz argumenty
  • Odwaga, aby mówić o rzeczach trudnych

I znowu te wartości Scrum ;-). A tak na skróty:

  1. Po pierwsze, konkretny cel dyskusji
  2. Po drugie, słuchajmy innych
  3. Po trzecie, rozmawiajmy bez obrażania i obrazy

Zasoby Internetu:

Kompetencje w Scrum

scrum_competenciesTransformując się do „zwinności” często zastanawiamy się nad tym kto ma jakie kompetencje i za co odpowiada. Po pierwsze łatwo zrozumieć jak to powinno wyglądać. Ba … nawet często później pouczamy innych. Czy dobrze jednak zrozumieliśmy kto i za co odpowiada w Scrum?

Scrum jest lekki, łatwy do zrozumienia ale trudny do opanowania, dlaczego? Co z tego że znamy teorię, mamy „niby” chęci ale i tak się nie zmieniamy! Rysunek obok przedstawia zmiany w kompetencjach Product Managera.

Model GROW

model_growCzy udaje się nam osiągać własne cele? Pewnie jest tak, że czasami tak a czasami nie. Czy zastanawialiście się dlaczego? Może brakuje nam uporu, a może źle do tego podeszliśmy?

Model GROW jest jedną z metod osiągania celu. W końcu możesz skorzystać z gotowego narzędzia, które pomoże ci w osiągnięciu celu. Musisz tylko:

  • Określić swój cel
  • Przeanalizować otaczającą cię rzeczywistość
  • Rozważyć możliwe opcje
  • Na koniec zastanowić się co dalej

Później pozostaje tylko dążyć do osiągnięcia swojego celu. Życzę powodzenia 🙂

Karty Kudo

Chcesz być dobrym kolegą, poinformować innych o pozytywnym zachowaniu innego kudo_cardsczłonka zespołu lub podziękować za pomoc i dobrze wykonaną pracę? Może chcesz być po prostu nowoczesny i wyjść z bruzdy przestarzałych metod pracy? A może chcesz zmotywować kolegów do większego zaangażowania? Wypróbuj pomysł z kartami Kudo. To prosta i efektywna metoda pracy w grupie (organizacji). System działa jedynie kiedy będą spełnione pewne kryteria, a mianowicie: wszyscy mają prawo mówić publicznie o pozytywnych zachowaniach i nagradzamy je wyłącznie symbolicznie.

Różne

No i przyszedł czas na „wór” kilku różności, którymi wspomagałem się w mojej pracy ;-).

Home-Office

home_officeNadeszły czasy w który wiele firm oferuje swoim pracownikom możliwość pracy ze swojego domu. Oczywiście w każdej firmie może się to różnić (wymiar takiej pracy, sposób czy inne uwarunkowania). Zwykle praca zdalna przynosi korzyści zarówno dla pracownika jak i pracodawcy. Aby było to jednak możliwe, pracownicy muszą zrozumieć, że nie jest to dzień wolny a pracodawca zaufać pracownikowi. Do tego celu należy przedstawić zainteresowanym czym właściwie jest ten Home-Office a czym nie.

Więcej na temat pracy zdalnej pisałem w artykule Praca zdalna w zespole zwinnym.

Myślenie abstrakcyjne – jak pobudzić kreatywność

journey_to_marsW temacie myślenia abstrakcyjnego, bardzo często deweloperzy są jak słonie w fabryce porcelany (mam prawo tak mówić bo sam byłem programistą 20 lat). Myślenie abstrakcyjne zamyka się u nich do słowa kluczowego „abstract”. Mówię o tym dlatego, że często należy problem rozwiązać nie technicznie – a w taki sposób do problemu podchodzą zwykle deweloperzy.

Ćwiczenie „Podróż na Marsa” jest ciekawą formą spędzenia czasu z zespołem, Pewnego rodzaju zabawą, ale i również formą nauki kreatywności i wychodzenia poza utarte ścieżki. Aby wykonać to ćwiczenia, można zastosować jedno z kilku narzędzi pobudzania kreatywności. Osobiście lubię podejście Walta Disney’a opisane w artykule Co mają wspólnego bajki Walta Disney’a z kreatywnością zespołu? oraz Praktyczne ćwiczenia metodą Walta Disney’a. Możemy również wykorzystać przeramowanie lub przedefiniowanie problemu opisane w artykule Kiedy mówimy o przeramowaniu a kiedy o przedefiniowaniu problemu.